علی امیدی درباره توجیهات حقوقی حمله به پایگاههای کشورهای منطقه از سوی ایران، اظهار کرد: در حقوق بین الملل دو اصل دفاع مشروع و عمل متقابل را داریم. معنای دفاع مشروع این است که اگر شما مورد حمله و تجاوز نظامی قرار گرفتید این حق برای شما محفوظ است که در برابر متجاوز از خودتان دفاع کنید و معمولا قطعنامهای در تعریف تجاوز داریم که در سال 1974 مجمع عمومی سازمان ملل آن را تعریف کرد. دفاع مشروع، منوط به حمله نظامی طرف مقابل است و حقوق بین الملل فعلا عملیاتهای پیشگیرانه و پیش دستانه را تایید نکرده است در نتیجه وقتی کشوری مورد حمله قرار گرفت میتواند طبق ضوابط بینالملل از خود دفاع کند.
وی افزود: سوال بعدی که پیش میآید این است که کشور از کجا مورد حمله قرار گرفته است؟ تجاوز نظامی جنایت علیه صلح بوده و ممکن است یک سری از کشورها تسهیلاتی را در وقوع این تجاوز فراهم کرده باشند. شما در فرایندِ دفاع مشروع حق دارید کشورهایی را که امکاناتی در اختیار دشمن قرار میدهند و تجاوز دشمن را تسهیل می کنند مورد حمله قرار دهید.
این استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه اصفهان، تصریح کرد: موضوع عمل متقابل در تنگه هرمز بیشتر موضوعیت دارد. اکنون توسط آمریکا تحت محاصره دریایی هستیم به طوری که نمیتوانیم کالا وارد کنیم و صادرات کشور تا حدی مختل شده است. این حق برای ایران محفوظ است که عمل متقابل انجام دهیم و دشمنان وقتی اینگونه به کشور ضربه میزنند و برای آمریکا تسهیلات فراهم میکنند حق جمهوری اسلامی است که چنین کشورهایی را هدف قرار دهد.
امیدی گفت: متاسفانه کشورهای حاشیه خلیج فارس به غیر از عمان دارای پایگاههای نظامی دشمن هستند و در خلال جنگ رمضان وزیر دفاع رژیم صهیونیستی به امارات سفر کرد و هماهنگی نظامی علیه ایران انجام دادند. طبق موازین حقوق بینالملل این حق برای جمهوری اسلامی محفوظ است که عمل متقابل انجام دهد و اقدام متقابل در برابر آنان که شریک جرم دشمن هستند انجام دهد. ولی یک سری از اصول وجود دارد که باید رعایت شود.
وی ادامه داد: اکنون این سوال مطرح میشود که مثلا پالایشگاه امارات چه تقصیری دارد که ایران آن را مورد هدف قرار میدهد؟ جواب منطقی آن این است که پالایشگاه امارات سوخت مورد نیاز هواپیماهای دشمن را تامین میکند. یا مثلا مرکز داده امیر نشین دُبی چه نقشی میتواند داشته باشد که در جواب باید گفت جنگهای امروز بیشتر الکترونیکی شده است و از طریق اینترنت و هوش مصنوعی تامین میشود. یا این سوال را میکنند که چرا ایران هتلها را مورد هدف قرار میدهد؟ وقتی سربازان دشمن در این هتلها اختفا میکنند ایران ناچار است که این اماکن را هدف قرار دهد.
این استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه اصفهان، افزود: بنابراین واکنش ایران در حمله به برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس در چارچوب دفاع مشروع و عمل متقابل توجیه میشود. وقتی این کشورها امکانات لجستیکی در اختیار دشمن متخاصم قرار میدهند ایران مجبور است به دفاع مشروع از خود بپردازد. برای مثال اگر ایران برجهای مسکونی را که افراد غیرنظامی در آن هستند هدف قرار دهد موجه نیست که البته چنین اتفاقی هم نیفتاد.
امیدی یادآور شد: ایران راهی غیر از این هم ندارد، برای مثال برخی از هواپیماهای دشمن از اردن میآمدند که فاصله اردن تا ایران خیلی زیاد است. در اینجا باید واقعبینی نظامی را هم در نظر بگیریم. معمولا طرفهای درگیر از امکاناتی که در اختیار دارند استفاده میکنند. کشورهای عربی قابل دسترستر برای ایران هستند و در نتیجه بیشتر مورد هدف نظامی قرار گرفتند.
وی با بیان اینکه جنگ 39 روزه یک جنگ نابرابر بود، ادامه داد: بزرگترین قدرت نظامی جهان آمریکا و با شریک منطقهای خود رژیم صهیونیستی به ایران حمله کردند. معتقدم قدرت نظامی اسرائیل کمتر از فرانسه و انگلستان نیست، اما ایران در آفند به خوبی عمل کرد و ضربات سختی به دشمن وارد کرد. در ایران یک غفلت نظامی در پدافند هوایی انجام شد و اگر در این بخش مانند موشک و پهپاد سرمایه گذاری شده بود آسیب پذیری ایران خیلی کاهش پیدا میکرد. در نتیجه در این بخش به دگرگونی خاصی نیاز داریم و به طوری باید عمل کنیم که در آینده به این شکل غافلگیر نشویم.
این استاد علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه اصفهان در پاسخ به این سوال که پیش بینی شما درباره تحولات آینده چیست؟ گفت: معتقدم که درگیری نظامی اجتناب ناپذیر است و به احتمال زیاد در دو هفته آینده رخ خواهد داد. مواضع ایران اسلامی کاملا بر حق و درست است، اما ترامپ راهی به جز برخورد نظامی ندارد چراکه در مذاکرات باید امتیاز دهد و حاضر نیست این امتیاز را بدهد. ترامپ برجام را توافق ننگین میدانست و به همین دلیل قصد دارد یک برد مطلق به دست آورد و مقامات ایران ثابت کردهاند که حاضر نیستند چنین امتیازاتی را به آمریکا دهند چراکه تامین خواستههای ترامپ را تسلیم و فروش کشور میدانند.
امیدی خاطرنشان کرد: آمریکا این فرضیه را دارد که اگر یک ضربه مجدد به ایران بزند ممکن است مقامات کشورمان انعطاف بیشتری نشان دهند و این ضربه مجدد دیگر پایگاههای نظامی ایران نخواهد بود چراکه سایتهای موشکی ایران زیر کوهها قرار دارد و با این سلاحهای متعارف آمریکا نمیتواند این سایتهای موشکی را از بین ببرد. در نتیجه به سراغ زیرساختهای اقتصادی ایران مانند پالایشگاهها، صنایع برق و سامانههای نفتی میروند تا نارضایتی عمومی را در کشور زیاد کنند تا به این وسیله دولت تحت فشار زیادی قرار گیرد.
وی افزود: معتقدم ترامپ حتی اگر زیرساختهای اقتصادی ایران را هم بزند باز هم نمیتواند به اهداف خود برسد و ایران تسلیم خواستههای نامعقول آمریکا نخواهد شد.
