یکی از پاسخهایی که بعد از طرح پرسش «معنی زندگی چیست؟» به دست ویل دورانت رسید، از جان ارسکینِ نویسنده بود؛ نامهای به این شرح:
«به نظرم نژاد انسان مرتکب دو خطای بد در تفکرش شده و یکی فراموش کردن این نکته است که زندگی معنوی ما همانقدر طبیعیست که زندگی جسمانی ما. فیلسوفان چه مایل باشند و چه نباشند تصدیق کنند که صاحب روح هستیم، بدیهی به نظر میرسد که ما مجهز به چیزی هستیم که رویاها و ایدهها را تولید میکند و بنای ارزشها را میگذارد.
گرایش خود من پذیرفتن کامل این طبیعت انسانی است که با آن به دنیا میآییم…این موضوع، خیلی آشفتهام نمیکند که تصور انسان از خدا در زمانها و مکانهای مختلف بسیار تغییر کرده، ظاهرا این تغییر یکی از ویژگیهای طبیعت ما در این جهان است.
گمان میکنم این جور فکر کردن به زندگی، به این معنی است که دین را یک هنر تعریف کنیم…اگر بعضی از ما از توصیف دین به عنوان هنر رنجیده خاطر میشوند احتمالا دلیلش این است که آن اهمیتی را که من برای هنر قائلم برای آن قائل نیستند. دوست دارم برای پوشش دادن همه قابلیتهای طبیعتمان در ساخت ایدهآلها و بیان آنها از این کلمه استفاده کنم: «هنر»
اشتباه است اگر این واقعیت را در نظر نگیریم که زندگی معنوی ما، همان قدر طبیعی است که زندگی جسمانی ما، این هم یک اشتباه دیگر و احتمالا رایجتر است که آرمانهای معنویمان را با واقعیتهای موجود اشتباه بگیریم. اگر قرار باشد آرمانهایمان را واقعا دنبال کنیم و آنها را اهدافی بدانیم که امید داریم به آنها دست پیدا کنیم، ضروری است با همنوعانمان که هدفهای دیگری دارند با آرامش و مدارا رفتار کنیم…
این حرف، که زندگی یک هنر است، برای بعضیها این معنی ضمنی را دارد که توصیفی که در اینجا از طبیعت انسان شده، بار اخلاقی خیلی کمی دارد، ولی من معتقدم که قواعد اخلاقی در غریزه انسان، در تبدیل زندگی، به اثری هنری نهفته است. اگر چه گاهی اوقات از راهی به نام خوشگذرانی حرف میزنیم، ولی همه میدانیم که یک زندگی بد، به همان اندازه سخت و پر از مانع است که یک زندگی خوب.
گفتهاند که این راه، راه مستقیمی است که به رستگاری ختم میشود. گفتهاند که راه انسان خطاکار، پر سنگلاخ است. تنها انتخاب، در نوع زندگی است که در نظر فرد اهمیت دارد و آن را در پیش میگیرد. من معتقدم عنصر الهی، در انسان، هر آن چیزی است که باعث میشود زندگی خوبی داشته باشیم؛ زندگیای که شایسته به یاد آوردن و بیضرر و مفید به حال دیگران است. زندگیای که بر ذخیره حکمت، و آرامش ما میافزاید.»
سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی واحد اصفهان، میکوشد با انتشار سلسله مطالب «خوب خوانی» مخاطبان را برای «مراقبت از خود» یاری کند.
دومین کتابی که بخشهای آن، با این برچسب در شبکههای اجتماعی سازمان به نشانی studentcity.isf@ به مرور منتشر میشود، کتاب «درباره معنی زندگی» از ویل دورانت است که توسط نشر پارسه با ترجمه شهابالدین عباسی منتشر شده و بخشی از فصل هفتم آن را خواندید.
پ.ن: تصویر این مطلب توسط پیمان شاهسنایی ثبت و در خبرگزاری ایسنا منتشر شده است.
