مهدی رحمانی در این نشست مجازی درباره کتاب «از تروما تا التیام» با تأکید بر اینکه مقابله با هر ترومایی بدون شناخت آن غیرممکن است، اظهار کرد: «نمیتوان با ناشناختهها مبارزه کرد و لازمه این شناخت، پرسشگری مداوم از خویشتن است.
نقابها؛ موانع بزرگ بر سر راه خودشناسی
وی با اشاره به اینکه همه انسانها در بهترین شرایط ممکن متولد نشدهاند و بسیاری از مراقبان سلامت لزوماً والدینی آگاه و آموزشدیده نبودهاند، گفت: «متأسفانه بیشتر ما نقابهایی بر چهره داریم که حتی خودمان هم کاملاً به واقعی بودن آنها باور پیدا کردهایم. در مراحل پیشرفتهتر، افراد حتی هنگام تنهایی نیز از انجام کارهایی که واقعاً دوست دارند، خودداری میکنند؛ یعنی خودِ حقیقی را چنان سرکوب کردهاند که دیگر صدایش را نمیشنوند
این عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان افزود: نقاب میزنیم تا دیگران ما را نشناسند، اما غافل از اینکه گاهی خودمان را نیز با همین نقابها گول میزنیم.
وقتی سرکوبها به کابوس تبدیل میشوند
رحمانی با توضیح فرایند سرکوب عواطف بیان کرد: انسان در طول روز امیال، خواستهها و آشوبهای درونی خود را مدام سرکوب میکند، اما هنگام خواب، همه پردهها کنار میرود. به همین دلیل، برخی افراد در اثر شدت سرکوبها دچار بیخوابی و کلنجار رفتن با خود میشوند یا اینکه مدام کابوس میبینند. آنها میتوانند در بیداری خود را کنترل کنند، اما از پس خواب و رؤیا بر نمیآیند.
وی خاطرنشان کرد: بعضی از افراد بدون هیچ دلیل واضحی ناراحت هستند و هر چه فکر میکنند، منشأ آن را نمییابند. کتاب «از تروما تا التیام» توصیه میکند که هر کس برای شناخت خود، ابتدا به خود فرصت دهد.
کتاب جایگزین روانشناس نیست
این عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان با تأکید بر اینکه این کتاب صرفاً بازویی کمکی به شمار میرود و هرگز نقش روانشناس بالینی را ایفا نمیکند، تصریح کرد: هر مورد روانشناختی با دیگری متفاوت است و هیچ کتابی توانایی ارائه راهکار برای هر موقعیت یگانه را ندارد. دریافت راهکار برای هر مشکلی حتماً به مشاوره و درمان تخصصی نیاز دارد.
بدن؛ هشداردهندهای سریعتر از مغز
رحمانی با اشاره به اینکه یکی از راههای کلیدی شناخت، توجه به نشانههای بدنی است گفت: «تُنِ صدا، میزان نشاط و انرژی، حالتهای چهره، و مقایسه آنها با گذشته دور، میتواند تصویر دقیقی از وضعیت روحی ما ارائه دهد. جالب اینکه بدن گاهی بسیار زودتر و قویتر از ذهن موقعیتها را تشخیص میدهد.
وی در ادامه به معضل شرم از بدن اشاره کرد و گفت: بسیاری از مردم جرات رفتن به استخر را ندارند، همواره برای پوشیدن هر لباسی نگران هستند و در عکسها به شدت به زیبایی خود حساساند. همه این موارد ریشه در ترس از زیبا نبودن و کمبود اعتماد به نفس جسمانی دارد.
تمرینهای عملی برای خودشناسی
این عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان راهکارهای ساده اما مؤثری را نیز پیشنهاد کرد. مراقبه پیش از خواب (یا بلافاصله بعد از بیدار شدن) حداقل پنج دقیقه درباره وقایع و احساسات روز گذشته با خود مکالمه کنید. گفتوگو در برابر آینه؛ نقاط ضعف و قوت خود را به زبان بیاورید. نوشتن وقایع درونی و بیرونی؛ این کار را به صورت منظم انجام دهید و پس از مدتی نوشتهها را مرور و ارزیابی کنید.
رحمانی به معمای گرههای کور زندگی اشاره کرد و گفت: «گاهی مشکلات چنان به گره کور تبدیل میشوند که با هیچ روشی قابل باز کردن نیستند. در چنین شرایطی باید همه چیز را رها کنیم و برای مدتی کوتاه به کاری کاملاً متفاوت بپردازیم؛ مثلاً چای بنوشیم، قدم بزنیم یا با دوستی گفتوگو کنیم. سپس وقتی بازمیگردیم، میبینیم مشکل به آسانی حل میشود.
وی خاطرنشان کرد: هر چقدر بیشتر به خود توجه کنیم، نشانههای مثبت بیشتری دریافت میکنیم. خود ما دقیقاً مانند آینه عمل میکند. اگر در برابر آینه تعظیم کنیم، شخص درون آینه نیز تعظیم میکند و اگر به او مشت بزنیم، او نیز مشت میزند.
