14 آبان 1405

بررسی زمینه‌های همکاری جهاددانشگاهی اصفهان و معاونت میراث فرهنگی استان در حوزه موزه‌داری و احیای میراث فرهنگی

نویسنده: ریحانه سادات سجادی

11 آبان 1405

در این نشست، سید روح الله سیدالعسگری، معاون میراث فرهنگی استان اصفهان و ساغر حمیدی، مدیر موزه‌های استان اصفهان نیز حضور داشتند و دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره زمینه‌های توسعه همکاری‌های مشترک مطرح کردند.

در ابتدای این نشست، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده تاریخی و فرهنگی استان اصفهان، بر ضرورت بازنگری در شیوه معرفی و بهره‌برداری فرهنگی از میراث تاریخی و موزه‌ای تأکید شد. حاضران با بیان اینکه موزه‌ها صرفاً فضاهایی برای نگهداری و نمایش آثار تاریخی نیستند، بر اهمیت تبدیل آن‌ها به محیط‌هایی پویا، تعاملی و مخاطب‌محور تأکید کردند؛ فضاهایی که بتوانند از طریق روایتگری خلاقانه، برگزاری رویدادهای فرهنگی و طراحی تجربه‌های متنوع، ارتباط مؤثرتری با گروه‌های مختلف اجتماعی، به‌ویژه کودکان، نوجوانان و خانواده‌ها برقرار کنند.

یکی از محورهای اصلی این گفت‌وگو، بررسی چالش‌های موجود در مدیریت و فعالیت موزه‌های استان بود. محدودیت منابع مالی و نیروی انسانی، ضعف در معرفی ظرفیت‌های موزه‌ای، نبود بازخورد مؤثر نسبت به فعالیت‌های فرهنگی و کاهش انگیزه فعالان این حوزه، از جمله مسائلی بود که در این زمینه مطرح شد. همچنین بر ضرورت حمایت از موزه‌های خصوصی و فراهم‌کردن بستر مناسب برای حضور سرمایه‌گذاران و توسعه‌گران فرهنگی تأکید شد.

در بخش دیگری از نشست، موضوع پیوند میان موزه‌ها و نظام آموزشی مورد توجه قرار گرفت. حاضران با تأکید بر ضرورت خروج بازدیدهای دانش‌آموزی از قالب برنامه‌های تفریحی صرف، پیشنهاد کردند ارتباط سازمان‌یافته‌ای میان مدارس، موزه‌ها و راهنمایان تخصصی گردشگری کودک شکل بگیرد. استفاده از ظرفیت متخصصان برای روایتگری متناسب با گروه‌های سنی مختلف و برگزاری بخشی از فعالیت‌های آموزشی در محیط موزه‌ها، از جمله راهکارهای مطرح‌شده برای تحقق این هدف بود.

همچنین بر اهمیت مخاطب‌شناسی و انجام مطالعات پیش از راه‌اندازی یا توسعه موزه‌ها تأکید شد؛ مطالعاتی که بتوانند علایق، انتظارات و شیوه‌های مطلوب مواجهه مخاطبان با آثار تاریخی را شناسایی کنند و مبنایی برای طراحی نمایشگاه‌ها، رویدادها و برنامه‌های فرهنگی قرار گیرند. تجربه برگزاری رویدادهای خلاقانه با الهام از نقاشی‌های تاریخی، فرهنگ غذایی دوره صفوی و دیگر عناصر میراث ناملموس، به‌عنوان نمونه‌هایی از ظرفیت‌های نوآورانه در معرفی میراث فرهنگی مطرح شد.

حفاظت، احیا و مرمت بافت‌های تاریخی و بناهای ارزشمند، ثبت میراث فرهنگی و انجام مطالعات باستان‌شناسی نیز از دیگر محورهای مورد بحث بود. در این بخش، بر ضرورت توجه به هویت تاریخی و اصالت معماری در فرآیند مرمت تأکید شد و حفظ حس‌وحال تاریخی محله‌ها و بناها، در کنار ملاحظات فنی و حفاظتی، مورد توجه قرار گرفت. همچنین ظرفیت همکاری دانشگاه‌ها و گروه‌های تخصصی در اجرای مطالعات باستان‌شناسی و پروژه‌های مرتبط با حفاظت و مرمت آثار تاریخی بررسی شد.

موضوع کارخانه ریسباف اصفهان و روند شکل‌گیری سازوکارهای راهبری و برنامه‌ریزی برای احیا و بهره‌برداری از این مجموعه تاریخی نیز در این نشست مطرح شد. در این زمینه، به تشکیل هیئت راهبردی و پیگیری مراحل فنی و اجرایی پروژه اشاره شد و بر اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی در فرآیند احیای این مجموعه تأکید شد.

در ادامه، طرفین با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تخصصی جهاددانشگاهی، بر امکان تعریف همکاری‌های مشترک در زمینه مطالعات میراث فرهنگی، موزه‌داری، مخاطب‌شناسی، باستان‌شناسی، مرمت و گردشگری تأکید کردند. همچنین پیشنهاد شد نیازهای پژوهشی اداره‌کل شناسایی و متناسب با توانمندی‌های دانشگاه‌ها و مراکز علمی استان، پروژه‌های مطالعاتی و کاربردی تعریف شود.

از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست، تدوین بسته‌ای از راهکارهای اجرایی و عملیاتی برای ارتقای عملکرد موزه‌ها و اجرای آزمایشی آن‌ها در تعدادی از موزه‌های استان بود. بهره‌گیری از ظرفیت دانشجویان و دانش‌آموزان، طراحی رویدادهای موضوعی، توسعه برنامه‌های آموزشی و ایجاد شبکه همکاری میان متخصصان، دانشگاه‌ها، مدارس و مجموعه‌های میراثی می‌تواند از محورهای این همکاری باشد.

در جمع‌بندی نشست، بر تداوم گفت‌وگوهای کارشناسی و برگزاری جلسات تخصصی با حضور کارشناسان و فعالان حوزه موزه و میراث فرهنگی تأکید شد تا ضمن شناسایی دقیق مسائل و اولویت‌ها، زمینه تدوین راهکارهای مشترک و شکل‌گیری تفاهم‌نامه همکاری میان جهاددانشگاهی واحد اصفهان و اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فراهم شود.

این همکاری می‌تواند با پیوند ظرفیت‌های پژوهشی و دانشگاهی جهاددانشگاهی با نیازهای اجرایی حوزه میراث فرهنگی، زمینه‌ساز توسعه برنامه‌های نوآورانه، ارتقای کیفیت خدمات موزه‌ای و تقویت حفاظت و بهره‌برداری فرهنگی از میراث تاریخی استان اصفهان باشد.

خبرهای مرتبط

نشانی: خیابان هزارجریب، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خیابان اندیش، بعد از تالار سبز، جهاددانشگاهی واحد اصفهان